کمیته رکن چهارم – گزارش شاخص هوش مصنوعی ۲۰۲۴ نشان میدهد که با وجود پیشرفتهای چشمگیر در فناوری، نگرانی جهانی نسبت به تأثیرات هوش مصنوعی بر زندگی انسانها بهطرز محسوسی افزایش یافته است.
به گزارش کمیته رکن چهارم، هفتمین نسخه از گزارش AI Index که توسط دانشگاه استنفورد منتشر شده، تصویری جامع و بیسابقه از وضعیت کنونی و چشمانداز آینده هوش مصنوعی ترسیم میکند. این گزارش در بیش از ۵۰۰ صفحه، با تحلیلهای آماری و دادهمحور، به بررسی ابعاد مختلف توسعه فناوری هوش مصنوعی از جمله جنبههای فنی، اثرات ژئوپلیتیکی، رویکردهای قانونی، و نگرش عمومی پرداخته است.
بر اساس این گزارش، در برخی حوزهها از جمله طبقهبندی تصاویر، درک زبان و استدلال دیداری، سیستمهای هوش مصنوعی از عملکرد انسان پیشی گرفتهاند. با این حال، در زمینههایی همچون ریاضیات رقابتی، برنامهریزی و استدلال پیچیده، همچنان نسبت به انسان عقبتر هستند.
همچنین این گزارش نشان میدهد که شرکتهای صنعتی با ارائه ۵۱ مدل برجسته، از دانشگاهها در زمینه تحقیقات پیشرفته هوش مصنوعی پیشی گرفتهاند. در عین حال، هزینه آموزش مدلهایی مانند GPT-4 و Gemini Ultra بهترتیب حدود ۷۸ و ۱۹۱ میلیون دلار برآورد شده که نشانگر سرمایهگذاریهای عظیم در این حوزه است.
ایالات متحده نیز با تولید ۶۱ مدل برتر، در صدر تولیدکنندگان مدلهای پیشرفته قرار دارد. از سوی دیگر، نبود استانداردهای ارزیابی یکپارچه برای بررسی مسئولیتپذیری مدلها، مقایسه عملکرد و خطرات آنها را دشوار کرده است.
افزایش سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی مولد (Generative AI) و تأثیر این فناوری بر بهرهوری نیروی کار از دیگر یافتههای کلیدی این گزارش است. همچنین کاربردهای نوین AI در علم و پزشکی مانند AlphaDev و GNoME، نشان از نقش شتابدهنده آن در تحقیقات علمی دارد.
در بخش قانونگذاری نیز، در سال ۲۰۲۳ در آمریکا ۲۵ قانون جدید مرتبط با هوش مصنوعی به تصویب رسیده که رشدی ۵۶ درصدی نسبت به سال قبل داشته است.
نکته قابلتوجه آن است که نگرانی عمومی نسبت به آینده هوش مصنوعی افزایش یافته؛ ۶۶٪ مردم جهان بر این باورند که در ۳ تا ۵ سال آینده این فناوری تأثیر عمیقی بر زندگیشان خواهد داشت و ۵۲٪ نسبت به محصولات آن احساس نگرانی دارند.
این گزارش بر اهمیت تدوین سیاستهای دقیق، تحقیقات بینرشتهای و گفتوگوی مستمر میان صنعت، دانشگاه و سیاستگذاران برای هدایت مسئولانه توسعه هوش مصنوعی تأکید دارد.
