کمیته رکن چهارم – محققان با همکاری گوگل دیپمایند از مدل جدید هوش مصنوعی به نام Aeneas رونمایی کردهاند؛ ابزاری که میتواند کتیبههای باستانی رومی را با دقت بالا بازسازی، تاریخگذاری و مکانیابی کند. این مدل بهعنوان یک دستیار قدرتمند برای باستانشناسان طراحی شده و کمک میکند تا بخشهای گمشده تاریخ روم باستان بازسازی شوند.
به گزارش کمیته رکن چهارم، آینیاس بر روی پایگاه دادهای شامل نزدیک به ۲۰۰ هزار کتیبه لاتین آموزش دیده و میتواند سه وظیفه اصلی را انجام دهد: بازسازی بخشهای فرسوده یا ناقص، تخمین زمان نگارش کتیبه با دقت حدود ۱۳ سال، و پیشبینی محل جغرافیایی آن در میان ۶۲ استان امپراتوری روم. این تواناییها با تحلیل دقیق زبان، سبک نگارش و ویژگیهای تاریخی کتیبهها انجام میشود.
به گفته تیم پژوهشی، آینیاس در بررسی کتیبههایی مانند Res Gestae Divi Augusti موفق شده بازه زمانی دقیقتری برای نگارش آن پیشنهاد دهد؛ مسألهای که سالها بین مورخان محل اختلاف بوده است. در نمونهای دیگر، این هوش مصنوعی با تحلیل زبانی، ارتباط میان دو کتیبه در منطقهای از آلمان را کشف کرده است.
آزمایشی که با حضور ۲۳ مورخ انجام شد، نشان داد که در ۹۰ درصد موارد، آینیاس میتواند نقطه شروع مناسبی برای تحلیل تاریخی فراهم کند. با این حال، پژوهشگران تأکید کردهاند که این مدل قرار نیست جایگزین دانش و شهود انسانی شود، بلکه هدف آن پشتیبانی و تسریع فرایندهای پژوهشی است.
مدل Aeneas میتواند تحول بزرگی در نحوه تحلیل منابع تاریخی ایجاد کند و راه را برای درک دقیقتر از تمدنهای باستانی هموار سازد.
