کمیته رکن چهارم – برای نخستینبار، دانشمندان موفق شدند یک کامپیوتر کوانتومی کوچک را در فضا مستقر کنند. این دستگاه که بهصورت یک ماهواره طراحی شده، در مدار زمین و در ارتفاع تقریبی ۵۳۰ کیلومتری قرار دارد و طی پرتابی توسط راکت اسپیسایکس در ماه جولای ۲۰۲۵ به فضا ارسال شده است.
به گزارش کمیته رکن چهارم، هدف این پروژه آزمایش عملکرد فناوری کوانتومی در شرایط سخت و بیثبات فضاست. این کامپیوتر که تنها در مدت ۱۱ روز ساخته شده، وزنی حدود ۹ کیلوگرم دارد، حجم آن کمتر از ۳۷۸۵ سانتیمترمکعب است و بهطور متوسط تنها ۱۰ وات انرژی مصرف میکند. ویژگی بارز این دستگاه، امکان انجام محاسبات پیچیده بهصورت مستقل در خود ماهواره است که میتواند زمان پردازش و مصرف انرژی را نسبت به ارسال و دریافت اطلاعات از زمین بهشدت کاهش دهد.
این سیستم بر پایه کیوبیتهای فوتونی طراحی شده که اطلاعات را با استفاده از فوتونهای نور ذخیره میکنند. کیوبیتها برخلاف بیتهای سنتی، میتوانند همزمان در حالتهای صفر و یک قرار بگیرند که این خاصیت با نام برهمنهی، قدرت محاسباتی بیشتری به آنها میدهد. مزیت دیگر، مصرف انرژی پایینتر نسبت به کامپیوترهای کلاسیک است؛ مسئلهای حیاتی برای مأموریتهای فضایی با محدودیت شدید منابع انرژی.
بااینحال، حساسیت زیاد کیوبیتها به شرایط محیطی، یکی از چالشهای بزرگ در اجرای چنین پروژههایی است. نبود جو محافظ در فضا، دستگاه را در معرض نوسانات شدید دما و تابشهای کیهانی قرار میدهد. تیم تحقیقاتی اعلام کرده که کامپیوتر اکنون بهطور فعال در حال کار است و مقاومت سختافزار در بلندمدت تحت بررسی قرار دارد. طبق برنامه، پس از پایان مأموریت، ماهواره بهصورت کنترلشده وارد جو زمین میشود و از بین خواهد رفت.
