کمیته رکن چهارم– با تغییر الگوهای رقابت در حوزه هوش مصنوعی، مدلهای پایه دیگر آن جایگاه انحصاری سابق را در بازار ندارند. در حالی که زمانی ساخت مدلهای عظیم و پیشرفته توسط شرکتهایی مانند OpenAI و Google بهعنوان مزیت اصلی تلقی میشد، اکنون استارتاپها به سمت استفاده از مدلهای قابل تعویض و تمرکز بر طراحی محصول و شخصیسازی حرکت کردهاند.
به گزارش کمیته رکن چهارم، استارتاپهای فعال در این حوزه، مدلهای پایه مانند GPT یا Claude را صرفاً بهعنوان یک کالای قابل تعویض میبینند و اولویت خود را روی طراحی رابط کاربری و بهینهسازی کاربردها قرار دادهاند. در این میان، مزایای فنی حاصل از مراحل پرهزینه پیشآموزش نیز به مرز اشباع رسیده و تمرکز شرکتها بهسوی ظریفسازی مدلها و یادگیری تقویتی پس از آموزش تغییر یافته است.
چشمانداز کنونی نشان میدهد که بازار هوش مصنوعی بهسمت پراکندگی پیش میرود؛ جایی که برتری در حوزههایی مانند تولید تصویر، ابزارهای توسعه نرمافزار یا مدیریت دادهها، بهجای انحصار یک مدل پایه واحد، تعیینکننده موفقیت خواهد بود. در چنین شرایطی، ساخت مدل پایه بیش از آنکه مزیت رقابتی باشد، به بیزینسی کمسود در لایه زیرساخت تبدیل شده است.
هرچند شرکتهایی مانند OpenAI و Meta همچنان از زیرساختهای گسترده و سرمایه کلان بهره میبرند، اما مزیت انحصاری آنها در حال تضعیف است. بسیاری از خدمات هوش مصنوعی امروزی قابلیت جابهجایی میان مدلها را بدون تأثیر بر تجربه کاربری فراهم کردهاند و دیگر مشخص نیست چه شرکتی میتواند سلطه مطلق بر این فضا داشته باشد.
راهبرد قدیمی ساخت مدلهای بزرگتر دیگر جذابیت گذشته را ندارد و سرمایهگذاریهای میلیارد دلاری در این مسیر ممکن است بیش از هر چیز شبیه به یک قمار پرریسک باشد.
