کمیته رکن چهارم – اینترنت اشیا با وجود تسهیل زندگی روزمره و بهینهسازی در صنایع، نگرانیهایی جدی درباره امنیت سایبری و نقض حریم خصوصی ایجاد کرده است.
به گزارش کمیته رکن چهارم، گسترش روزافزون استفاده از فناوری اینترنت اشیا (IoT) در خانههای هوشمند، شهرها، حوزه سلامت و صنعت، سبک زندگی بشر را متحول کرده اما همزمان تهدیدات سایبری نوینی را بههمراه آورده است. دستگاههایی مانند چراغها، قفلهای دیجیتال، دوربینهای متصل و فناوریهای پوشیدنی اکنون بخشی از زندگی روزمره بسیاری از کاربران شدهاند، اما طراحی ساده و گاه ناامن برخی از این ابزارها، زمینه را برای نفوذ هکرها فراهم کرده است.
اینترنت اشیا که میلیاردها دستگاه را بهصورت مداوم به اینترنت متصل میکند، اگرچه کارایی را در زمینههایی مانند کشاورزی، پزشکی و حملونقل بهبود بخشیده، اما گزارشهایی از هک شدن دوربینهای امنیتی و انتشار دادههای شخصی کاربران، باعث نگرانیهای فراوان شده است.
در حوزه سلامت، دستگاههای IoT پزشکی مانند ساعتهای هوشمند و حسگرهای کاشتنی امکان نظارت لحظهای بر بیماران را فراهم کردهاند. با این حال، رسواییهای مربوط به افشای دادههای پزشکی در سالهای اخیر نشان داده که ذخیرهسازی و انتقال این اطلاعات نیازمند زیرساختهای امنیتی قویتری است.
همچنین، حملات منع سرویس توزیعشده (DDoS) با استفاده از باتنتهایی متشکل از دستگاههای IoT یکی دیگر از تهدیدات مهم این حوزه به شمار میرود. نبود استانداردهای یکپارچه امنیتی نیز شناسایی و مقابله با آسیبپذیریهای موجود در این دستگاهها را پیچیده کرده است.
برخی از راهکارهای پیشنهادی برای مقابله با تهدیدات اینترنت اشیا شامل استفاده از رمزنگاری پیشرفته، بهروزرسانی خودکار نرمافزارها، تدوین استانداردهای جهانی و آموزش کاربران نسبت به خطرات امنیتی است.
با ادغام فناوری IoT در نسلهای جدید اینترنت مانند ۵G و ۶G، توانایی دستگاهها برای پردازش و تبادل اطلاعات بهطرز چشمگیری افزایش یافته است. همچنین بهکارگیری هوش مصنوعی در تجزیهوتحلیل دادههای لحظهای، کاربردهای اینترنت اشیا را در حوزههایی مانند کشاورزی هوشمند، تولید صنعتی و مدیریت شهری گسترش داده است. با این حال، همانطور که این فناوری مزایای متعددی دارد، نادیده گرفتن جنبههای امنیتی آن میتواند پیامدهای خطرناکی برای حریم خصوصی و سلامت عمومی داشته باشد.